Want altijd aan staan kost je meer dan je denkt
Er was een tijd dat ik trots was op het feit dat ik nooit op vakantie ging.
Ik werkte zeven dagen per week, draaide 8 tot 12 uur op een dag en vond dat volkomen normaal. Opgegroeid in een ondernemersgezin was hard werken de norm. Mijn vader werkte zo. De mensen om mij heen werkten zo. En in de horeca is het sowieso niet anders, je bent er altijd, want je gasten zijn er ook altijd.
Tot mijn lichaam besloot dat het anders ging. Niet als vraag. Als mededeling. 
Dat was het moment waarop ik begreep dat de werk privé balans als horecaondernemer geen zweverig HR-begrip is. Het is het verschil tussen een bedrijf dat jou jarenlang energie geeft en een bedrijf dat jou langzaam leegtrekt.
Waarom de horeca je van nature over je grens trekt
Er is iets bijzonders aan de horeca als je er echt van houdt. Je werkt voelt als je passie. En als je passie je werk is, verdwijnt de grens bijna vanzelf. Je bent niet aan het werken. Je bent bezig met iets wat je geweldig vindt. Wat is daar mis mee?
Het gevaar zit hem in die redenering zelf. Ik heb het zelf gedacht en ik hoor het nog steeds bij horecaondernemers.
Mijn hobby is mijn werk, ik hoef nooit te werken
Het klinkt als een compliment aan jezelf. Maar het is ook een vrijbrief om nooit te stoppen. De horeca versterkt dat. Gasten verwachten je. Het weekend is druk. De zomer is druk. Kerst is druk. En als het even rustig is, is er altijd wel iets te doen aan het pand, de kaart, de website, de administratie. Er is altijd een reden om door te gaan.
En ondertussen neemt niemand het je kwalijk. Je team bewondert je inzet. Je gasten waarderen je aanwezigheid. Je partner begrijpt het wel. Tot iedereen het op een dag niet meer begrijpt, omdat jij er niet meer echt bij bent, ook al sta je er fysiek wel.
Wat het je kost als het negeert
Ik ga je geen statistieken voorschotelen over burn-out in de horeca, want die ken je waarschijnlijk al. Wat ik je wel kan vertellen is wat het mij persoonlijk heeft gekost.
Gezondheidsklachten die ik aanvankelijk wegwuifde. Beslissingen die ik nam vanuit vermoeidheid in plaats van helderheid. Momenten met Lisette die ik half aanwezig heb meegemaakt omdat mijn hoofd ergens anders was. En dan maar niet gesproken over alle familie en vrienden waar ik nooit kwam en nergens bij kon zijn, want ik moest werken. Een bedrijf dat goed draaide op papier maar mij persoonlijk langzaam uitholde.
Het ironische is dat ik dacht dat ik het bedrijf beschermde door altijd aan te staan. In werkelijkheid was ik het grootste risicofactor. Een overbelaste ondernemer maakt slechtere beslissingen, heeft minder geduld voor zijn team en ziet kansen over het hoofd die hij bij een frisse blik meteen had gezien.
Goed voor je bedrijf zorgen begint bij goed voor jezelf zorgen. Dat is geen softheid. Dat is gewoon bedrijfseconomisch denken.
Structuur is geen beperking maar bescherming
Het eerste wat ik heb geleerd is dat vrijheid in je agenda geen vrijheid is, het is juist vastzitten maar dan zonder afspraak.
Als je elke dag opnieuw beslist wanneer je begint, wanneer je stopt en wanneer je bereikbaar bent, kost dat energie. Elke keer opnieuw. En in de horeca, waar gasten altijd iets van je kunnen willen, vult de beschikbare ruimte zich altijd met werk.
Ik ben gaan werken met een vaste dag structuur. Niet helemaal dichtgepland, maar herkenbaar. Administratieve taken op vaste momenten zodat ze niet de hele dag door mijn hoofd spookte. Een duidelijk eindtijdstip voor mijn werkdag, ook al is er technisch gezien altijd meer te doen. En afspraken over beschikbaarheid, zowel voor gasten als voor mezelf.
Voor een horecabedrijf betekent dat praktisch, communiceer duidelijk wanneer je beschikbaar bent en wanneer niet. Een voicemail na 20:00 uur is geen onvriendelijkheid. Het is professionaliteit. Mensen die je echt nodig hebben bellen wel terug.
Laat systemen het werk doen
Het tweede dat ik heb geleerd is dat veel van wat ik zelf deed ook gedaan kon worden door een goed systeem.
In de beginjaren deed ik alles handmatig. Reserveringen bijhouden, bevestigingen sturen, reminders, facturen. Niet omdat er geen alternatieven waren, maar omdat ik het vertrouwde. Ik had controle. Of in ieder geval het gevoel ervan.
Wat ik niet zag was hoeveel mentale ruimte dat kostte. Elk los eindje in je hoofd is een klein lekje. Je denk er misschien niet actief over na, maar het is er wel. En als je er twintig van hebt, merk je aan het einde van de dag dat je leeg bent zonder precies te weten waarom.
Een goed boekingssysteem, geautomatiseerde bevestigingen, een vaste werkwijze voor terugkerende taken, het klinkt saai maar het werkt bevrijdend. Niet omdat je minder betrokken bent bij je gasten. Juist omdat je de aandacht die je aan hen geeft van hogere kwaliteit is als je hoofd niet vol zit met losse eindjes.
Investeer in systemen die jou tijd teruggeven. Dat is geen kostenpost. Dat is een investering in jouw scherpte als ondernemer.
Creëer fysieke afstand van je werk
Het derde en misschien meest onderschatte punt is als je in of direct naast je bedrijf woont, heb je een eigen plek nodig waar het bedrijf niet bestaat.
Dat klinkt bijna te simpel om serieus te nemen. Maar ik heb gezien hoe dit bij ondernemers werkt en ook bij ons. Als de grens tussen wonen en werken wegvalt, valt de grens in je hoofd ook weg. Je ziet altijd iets wat beter kan. Je hoort de gasten. Je denkt aan wat er morgen moet gebeuren.
Een eigen ruimte of het nu een kamer is, een stukje tuin of gewoon een vaste wandelroute geeft je de mogelijkheid om even niet de ondernemer te zijn. Even gewoon de persoon. Dat klinkt klein maar het effect op je energie en je scherpte is groot. En het effect op je relatie ook. Lisette en ik hebben geleerd dat we bewust tijd moeten beschermen die niet over het bedrijf gaat. Niet omdat we er niet van houden. Juist omdat we er lang van willen houden.
De eerlijke conclusie
Werk privé balans als horecaondernemer is geen eindbestemming. Het is iets wat je elke week opnieuw bewust kiest.
Er zullen periodes zijn waarin het niet lukt. Drukke seizoenen, grote events, opstartfases die vragen meer. Dat is oke, zolang je weet dat het tijdelijk is en je er bewust voor kiest in plaats van er ongemerkt in meegesleurd te worden.
Wat ik weet na jaren ondernemen in de horeca, de ondernemers die het langst volhouden en het meest genieten van wat ze doen, zijn niet de mensen die het hardst werken. Het zijn de mensen die het slimst werken. Die weten wanneer ze gas moeten geven en wanneer ze moeten bijvullen.
Jij bent de motor van je bedrijf. Zorg goed voor die motor.
Wil je een keer sparren over hoe jij meer rust en structuur krijgt in je bedrijf? Plan dan hier jouw gratis kennismakingsgesprek
